0 +
Telekonsultacji
0 +
Konsultacji dziennie
0 minut
Średni czas oczekiwania
0 %
Zadowolonych Pacjentów

Kawa – właściwości, wpływ na zdrowie, lek czy narkotyk?

Kawa.. Wielu z nas nie wyobraża sobie normalnego funkcjonowania bez porannej dawki kofeiny. 

Niepowtarzalny i charakterystyczny smak kawy oraz jej działanie pobudzające sprawiają, że jest ona najczęściej spożywanym napojem na świecie. 

Głównym składnikiem ziaren kawy jest kofeina. To właśnie ona wpływa na procesy biologiczne zachodzące w naszym organizmie.  Największe stężenie kofeiny we krwi obserwuje się po 15-120 min od spożycia w zależności od indywidualnych uwarunkowań organizmu. Zaliczana jest do środków psychoaktywnych z grupy stymulantów.

kawa - ziarna kawy

Dlaczego warto spożywać kawę?

Obecnie przyjmuje się, że bezpieczną dawką kofeiny w ciągu dnia jest 400 mg, co odpowiada około 4 filiżankom kawy. Należy ona do alkaloidów purynowych, strukturalnie podobna jest do adenozyny, a więc będzie blokować receptory adenozynowe, a co za tym idzie dochodzi do zwiększenia wydzielania katecholamin: adrenaliny, dopaminy i serotoniny. Adenozyna wywołuje relaks i uspokojenie, gdy łączy się z receptorami, zlokalizowanymi w mózgu. Antagonistyczne działanie kofeiny na receptory adenozyny spowoduje zmniejszenie zmęczenia, senności oraz zwiększenie zdolności motorycznych. Kofeina silnie pobudza OUN, następuje pobudzenie ośrodka oddechowego i naczynioruchowego. Ponadto nieznacznie rozszerza mięśnie gładkie naczyń krwionośnych (wyjątek mózgowe – zwęża). W efekcie obserwuje się poprawę koncentracji, funkcji poznawczych, a także przyspieszenie i ułatwienie procesów myślowych. Do obwodowych efektów działania kofeiny zaliczyć można niewielkie podniesienie ciśnienia krwi oraz zwiększenie diurezy.

 

Zalety picia kawy:

  • Obniża ryzyko wystąpienia depresji o ok. 15-20% (osoby pijące 2-3 filiżanki kawy dziennie w porównaniu z osobami pijącymi 1 filiżankę kawy na tydzień rzadziej chorują na depresję; spada również ryzyko samobójstwa).
    • Wykazano również pozytywny wpływ kofeiny na odchudzanie, gdyż pobudza ona wydzielanie soku żołądkowego, a także wpływa na procesy metaboliczne zachodzące w organizmie, nasila lipolizę tkanki tłuszczowej i termogenezę organizmu, co może przyczynić się do szybszej utraty tkanki tłuszczowej i masy ciała.
    • Lista pozytywnych działań kofeiny, szczególnie dla sportowców jest bardzo szeroka. Przeprowadzone badania jasno wskazywały na kilkuprocentowe polepszenie wyników podczas wysiłków tlenowych jak i beztlenowych.
    • Kawa i zawarte w niej związki polifenolowe zmniejszają insulinooporność oraz poprawiają metabolizm glukozy, a więc mogą zapobiegać rozwojowi cukrzycy typu 2
  • Wedle wielu doniesień naukowych udowodniono, iż regularne spożywanie kawy w umiarkowanych ilościach ochronnie działa na ośrodkowy układ nerwowy, jak również zmniejsza ryzyko choroby Parkinsona. 
  • Dzięki aktywności antyoksydacyjnej kawy sugeruje się, iż może ona zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka wątroby.
  • Poprzez zmniejszenie stężenia cholesterolu w pęcherzyku żółciowym, zmniejsza się ryzyko wystąpienia kamicy żółciowej, szczególnie u mężczyzn – o około 20%

 

Negatywne aspekty picia kawy.

Systematyczne spożywanie wysokich dawek kofeiny, średnio od 500 do 600 mg dziennie może doprowadzić do powstania uzależnienia. Kofeinizmem, nazywamy stan, gdy ilość kofeiny w pożywieniu danego człowieka w ciągu doby przewyższa 750 miligramów (ok. 4 szklanki parzonej kawy).

Do objawów nagłego odstawienia, a więc abstynencji od kofeiny zaliczyć można: depresję, drażliwość, lęk, senność, bóle głowy, nudności, wymioty, nerwowość, niepokój, bezsenność, napięcie i bolesność mięśni, drżenie rąk oraz zaczerwienienie twarzy. 

 

Do objawów przedawkowania zaliczamy z kolei: 

  • zmiany nastroju
  • rozdrażnienie
  • pobudzenie psychoruchowe
  • nasilenie objawów lękowych
  • istotne zwiększenie ilości wydalanego moczu
  • nudności i wymioty
  • zmęczenie
  • upośledzenie koncentracji i uwagi

Co więcej, kawa ogranicza wchłanianie pierwiastków takich jak magnez, wapń, potas, żelazo, co przekłada się negatywnie na stan zdrowia i grozi niedoborem w/w mikroelementów.

Zwiększa się ryzyko wystąpienia udaru mózgu, co związane jest z podniesieniem ciśnienia krwi przez kofeinę. Kofeina zawarta w kawie ma wpływ na pracę naszego serca, a mianowicie wydłuża odstęp QT w zapisie elektrokardiograficznym (ekg) – odstęp ten odpowiada czasowi, w którym mięśniówka komór ulega depolaryzacji i repolaryzacji (innymi słowy jest to pełny cykl, w którym serce kurczy się i rozkurcza). Wydłużenie odstępu QT o ok. 30 milisekund jest już świadectwem arytmii, która ostatecznie może doprowadzić nawet do śmierci.

 

Kto powinien unikać picia kawy?

  • Osoby cierpiące na nerwice, mające styczność z dużym stresem, a przede wszystkim dzieci i młodzież, gdyż zaburza ona prawidłowy rozwój kości i mózgu, zwiększa ryzyko podejmowania zachowań ryzykownych oraz ryzyko sięgania po inne środki psychoaktywne – należy w tym miejscu podkreślić, iż szczególnie przeciwwskazane u dzieci są napoje energetyczne bogate w kofeinę
  • Palacze – zwiększa się ryzyko zachorowania na choroby serca. 
  • Pacjenci chorujący na refluks żołądkowo-przełykowy, czy wrzody żołądka, gdyż kofeina pobudza wydzielanie soku żołądkowego – może działać drażniąco na ścianę przewodu pokarmowego i nasilać dolegliwości w przebiegu tych chorób.
  • Osoby cierpiące na bezsenność – 150 miligramów kofeiny (co odpowiada mniej więcej filiżance kawy) spożyte w godzinach popołudniowych/wieczornych może wpłynąć na sen – jego spłycenie, problemy z zaśnięciem i poranne uczucie zmęczenia.

 

Leki przeciwbólowe:

Kofeina może łagodzić bóle migrenowe, gdyż ogranicza ona syntezę leukotrienów i prostaglandyn, które odpowiedzialne są za powstawanie bólu. Udowodniono, że połączenie leku przeciwbólowego z kofeiną daję dużo lepszą skuteczność kliniczną, gdyż uzyskuję się efekt synergistyczny. Wśród wielu dostępnych medykamentów znajdziemy w ich składzie kofeinę, dlatego należy wówczas ograniczyć łączenie z nimi kawy, gdyż dostarczamy dodatkowej dawki kofeiny, co może przełożyć się na zbyt silne działanie tych leków i powodować szereg działań niepożądanych, w tym np.: kołatanie serca, bóle głowy, czy bezsenność. 

Podsumowując, najpopularniejszy napój świata jakim jest kawa, a w niej zawarta kofeina może wpływać zarówno pozytywnie jak i negatywnie na nasz organizm. Kluczem do utrzymania zdrowia jest odnalezienie balansu, złotego środka oraz kierowanie się myślą „co za dużo, to niezdrowo”.

W razie jakichkolwiek niepokojów, związanych z nadmiernym spożywaniem kofeiny, czy też innymi schorzeniami, warto skonsultować się ze specjalistą.

Piśmiennictwo:

  1. S. Surma, M. Romańczyk, J.Fojcik, M. Krzystanek, Coffee – drug, stimulant substance and narcotic
  2. R. Wierzejska, Kofeina – powszechny składnik diety i jej wpływ na zdrowie.

Udostępnij ten artykuł

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Musisz zaakceptować by korzystać z serwisu

Skip to content