Artykuły dla Pacjentów

Narodziny dziecka to ogromna zmiana, do której trudno w pełni się przygotować. W pierwszych tygodniach po porodzie wiele kobiet doświadcza płaczliwości, wahań nastroju i wyczerpania. U części z nich pojawia się jednak depresja poporodowa, której objawy mogą być znacznie mniej oczywiste niż smutek.

„Uzależnienie od seksu” to określenie często używane w potocznym języku, ale duża potrzeba seksualna sama w sobie nie oznacza zaburzenia. Częsty seks, codzienna masturbacja czy korzystanie z pornografii mogą mieścić się w granicach zdrowej seksualności.

Każdego roku ponad 720 tysięcy osób na świecie umiera w wyniku samobójstwa. Jeszcze więcej podejmuje próby samobójcze lub doświadcza myśli o odebraniu sobie życia. 10 września obchodzony jest Światowy Dzień Zapobiegania Samobójstwom. W 2026 roku WHO kontynuuje kampanię „Changing the Narrative on Suicide”, której hasłem jest „Start the Conversation”.

Wrzesień jest Miesiącem Świadomości Nowotworów Dziecięcych, którego symbolem jest złota wstążka. To dobra okazja, aby zwrócić uwagę na choroby rzadkie, ale wymagające szybkiego rozpoznania. Nowotwory u dzieci często zaczynają się od objawów, które przypominają znacznie częstsze infekcje i inne łagodne choroby wieku dziecięcego.

W ostatnich latach połączenie witaminy D3 z K2 stało się niemal standardem w suplementach. W reklamach i mediach społecznościowych często można przeczytać, że witamina D zwiększa wchłanianie wapnia, a witamina K2 „kieruje go do kości zamiast do tętnic”. Brzmi logicznie, jest łatwe do zapamiętania i dobrze sprzedaje suplementy.

Schizofrenia kojarzy się przede wszystkim z omamami, urojeniami i wyraźną utratą kontaktu z rzeczywistością. Tymczasem u części pacjentów pierwsze zmiany pojawiają się wcześniej i początkowo trudno nazwać je objawami choroby. Ktoś zaczyna unikać znajomych, gorzej radzi sobie na studiach lub w pracy, zaniedbuje codzienne obowiązki, traci zainteresowania albo zaczyna zachowywać się inaczej niż dotychczas.

„Przecież jestem szczupły i zdrowo się odżywiam, skąd więc taki cholesterol?” – to pytanie pojawia się bardzo często po odebraniu wyników badań. Wysokie stężenie cholesterolu nadal kojarzymy przede wszystkim z nadwagą, tłustą dietą i brakiem ruchu. Tymczasem osoba z prawidłową masą ciała może mieć bardzo wysokie stężenie cholesterolu LDL, a szczupła sylwetka wcale nie chroni przed miażdżycą.

Wchodzisz do kuchni i nagle zastanawiasz się, po co właściwie tam przyszedłeś. Szukasz okularów, które okazują się leżeć na głowie. Przez kilka minut nie możesz przypomnieć sobie nazwiska aktora, choć doskonale pamiętasz, w jakim filmie grał. Takie sytuacje zdarzają się niemal każdemu i najczęściej są całkowicie naturalne. Mimo to wiele osób zaczyna wtedy zadawać sobie pytanie: „Czy to normalne, czy powinienem się martwić?”.

Zmęczenie, brak energii, trudności z koncentracją, zadyszka podczas wchodzenia po schodach, większa senność niż zwykle czy nasilone wypadanie włosów to objawy, które wiele osób tłumaczy stresem, przepracowaniem albo niedoborem witamin. Coraz częściej okazuje się jednak, że ich przyczyną jest niedobór żelaza rozwijający się przez wiele miesięcy, zanim pojawi się niedokrwistość widoczna w morfologii krwi.

Kolagen w proszku, płynie, saszetkach i kapsułkach stał się jednym z najpopularniejszych suplementów ostatnich lat. Reklamy obiecują młodszą skórę, mniej zmarszczek, mocniejsze włosy, zdrowsze stawy i szybszą regenerację. Jednocześnie często można usłyszeć argument, że „kolagen i tak zostaje strawiony, więc jego picie nie ma żadnego sensu”. Gdzie leży prawda?

W domu chętnie opowiada o swoim dniu, śmieje się, zadaje pytania i bez problemu rozmawia z najbliższymi. W przedszkolu lub szkole nagle milknie. Nie odpowiada nauczycielowi, nie odzywa się do rówieśników i unika kontaktu wzrokowego. Dla wielu rodziców takie zachowanie jest źródłem niepokoju, a otoczenie często błędnie interpretuje je jako nieśmiałość, brak wychowania lub upór.

Ból głowy oznacza guz mózgu. Kołatanie serca zwiastuje zawał. Niewielki kaszel może być objawem nowotworu. Dla większości osób takie myśli pojawiają się sporadycznie i szybko mijają. U osób z hipochondrią stają się codziennością. Nawet prawidłowe wyniki badań często nie przynoszą ulgi, a potrzeba kolejnych konsultacji lekarskich i poszukiwania nowych chorób narasta.

Drętwienie ręki, nagłe pogorszenie widzenia, problemy z równowagą lub niewyjaśnione osłabienie. U wielu osób właśnie w taki sposób rozpoczyna się stwardnienie rozsiane (SM). Choroba przez lata była kojarzona przede wszystkim z niepełnosprawnością, jednak współczesna medycyna znacząco zmieniła możliwości jej diagnostyki i leczenia.

Nagły, bardzo silny ból stawu, który często pojawia się w środku nocy i potrafi wybudzić ze snu. Zaczerwienienie, obrzęk i nadwrażliwość na dotyk bywają tak nasilone, że nawet lekka pościel może powodować znaczny dyskomfort. Tak najczęściej rozpoczyna się napad dny moczanowej – choroby znanej od wieków jako „choroba królów”, która obecnie stanowi coraz częstszy problem zdrowia publicznego.

Cukier od lat znajduje się w centrum debat dotyczących zdrowia. Jedni uważają go za jedną z głównych przyczyn współczesnych chorób cywilizacyjnych, inni podkreślają, że jest naturalnym źródłem energii niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jak zwykle w medycynie, odpowiedź nie jest czarno-biała.

Współczesna psychiatria coraz częściej odchodzi od prostego myślenia „masz albo nie masz borderline”. Najnowsza klasyfikacja ICD-11 zmieniła sposób diagnozowania zaburzeń osobowości, w tym borderline, skupiając się bardziej na nasileniu trudności i indywidualnym funkcjonowaniu pacjenta niż na sztywnych kategoriach diagnostycznych. Czym różni się DSM-5 od ICD-11 i dlaczego ma to znaczenie?