Wątroba - jak o nią dbać? - Telemedyk.online
A-  A  A+    
0 +
Telekonsultacji
0 +
Konsultacji dziennie
0 minut
Średni czas oczekiwania
0 %
Zadowolonych Pacjentów
A-  A  A+    

Wątroba – jak o nią dbać?

Wątroba jest największym gruczołem wewnątrzwydzielniczym.

Wątroba pełni najważniejszą funkcję w procesie przemiany materii. Zbliżające się święta z pewnością będą dla naszych narządów czasem intensywnej pracy. Istnieje ścisłe powiązanie między pracą wątroby a układu trawienia i krążenia. Oprócz roli w detoksykacji ksenobiotyków, trawieniu, syntezie ważnych białek osocza, glukoneogenezie, metabolizmie i magazynowaniu lipidów, wątroba odgrywa również istotną rolę w homeostazie żelaza oraz bierze udział w reakcjach odpornościowych. 

Pan w niebieskiej koszule trzyma rękę na brzuchu ponieważ boli mu wątroba

Do przyczyn uszkodzenia hepatocytów zaliczamy w szczególności nieodpowiednią dietę, nadmierne spożywanie alkoholu, wirusy, niektóre leki, toksyny w pożywieniu, np. pleśnie, metale ciężkie czy nieprawidłowe produkty przemiany materii. Wątroba – jakiekolwiek zmiany patofizjologiczne niosą za sobą poważne konsekwencje dla całego organizmu ludzkiego.

Wątroba tworzy w ciągu doby około 600-800 ml żółci wątrobowej, która zagęszcza się w żółć pęcherzykową.

W żółci ludzkiej najważniejszymi kwasami żółciowymi są: kwas cholowy, kwas chenodeoksycholowy. Występują one w postaci soli sodowych. W większości są one sprzężone z glicyną i tauryną występując jako:

  1. glikocholowy,
  2. glikodeoksycholowy,
  3. glikochenocholowy,
  4. taurocholowy.

Sprzężone z aminokwasami kwasy żółciowe są oporne na jelitowe enzymy hydrolityczne i są wchłaniane zwrotnie w postaci niezmienionej (krążenie watrobowo-jelitowe). Kwasy żółciowe niesprzężone pod wpływem występujących w jelitach bakterii ulegają częściowo przemianie do kwasów deoksycholowego i litocholowego. Żółć pełni bardzo ważne funkcje m.in.: wpływa na wchłanianie lipidów (przy jej braku wchłania się tylko ok. 50%). Decyduje o wchłanianiu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A, D, E, K (przy jej braku prawie nie są wchłaniane). Kwasy żółciowe są  jednym z czynników regulujących procesy wchłaniania wody i elektrolitów w okrężnicy. Natomiast sole kwasów żółciowych: ułatwiają trawienie lipidów (są emulgatorami), pobudzają wydzielanie soku trzustkowego i uaktywniają lipazę, biorą udział we wchłanianiu wapnia, zapobiegają tworzeniu kamieni cholesterolowych w pęcherzyku, rzadziej w drogach żółciowych, bo utrzymują cholesterol w postaci rozpuszczalnej, pobudzają motorykę przewodu pokarmowego.

Do przywrócenia równowagi czynnościowej wątroby można zastosować odpowiednie preparaty na bazie ziół. Leki roślinne ułatwiają proces odtruwania wątroby, mają właściwości moczopędne, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe, wzmagają przepływ żółci, znoszą stany skurczowe w obrębie dróg żółciowych, zwiększają wytwarzanie żółci w wątrobie, pobudzają również czynność trawienną, gdyż regulują ilość soku żołądkowego, prawidłową perystaltykę jelit oraz dopływ soku żółciowotrzustkowego.

Leki żółciotwórcze – pobudzają wątrobę do wydzielania żółci:

  • Raphacholin C. Regularnie i przez dłuższy okres stosowany pobudza wydzielanie żółci, dzięki czemu działa ochronnie na miąższ wątroby, przyspiesza usuwanie szkodliwych substancji z żółcią i wzmaga prace jelit. Dzięki bogatej zawartości substancji (kwas dehydrocholowy, wyciąg z czarnej rzodkwi, węgiel leczniczy, wyciąg z karczochów, olejek mięty pieprzowej) znalazł zastosowanie przy niestrawnościach, dyskomfortu spowodowanego nieprawidłową czynnością wątroby (wzdęcia, zaparcia) oraz przy zaburzeniach pęcherzyka żółciowego.
  • Zawiera niezbędne fosfolipidy, które usprawniają i wspomagają pracę komórek wątroby oraz korzystnie wpływają na metabolizm lipidów i jednocześnie hamują procesy miażdżycowe. Fosfolipidy są wbudowywane w błony komórkowe uszkodzonych hepatocytów. Przywracają im prawidłową czynność i aktywność enzymatyczną. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe zmniejszają stężenie cholesterolu i normalizują stężenie lipoprotein w surowicy (zmniejszają LDL, zwiększają HDL).

Surowce roślinne wpływające korzystnie na hepatocyty oraz pomocne w przewlekłych stanach zapalnych wątroby to:

  • Ostropest plamisty – surowiec stanowią owoce zawierające do 2-3% sylimaryny, która jest silnym przeciwutleniaczem. Sylimaryna działa ochronnie w przypadku zatruć toksynami muchomora sromotnikowego, pobudza ona polimerazę RNA, co sprzyja regeneracji tych komórek. Dzięki hamowaniu syntezy prostaglandyn i utleniania lipidów flawonoid ten ma pewne działanie przeciwzapalne, stymulujące regenerację i wytwarzanie nowych komórek wątroby, a przede wszystkim odtruwające. Chroni wątrobę przed licznymi truciznami, m.in. takimi, jak: alkohol, dwusiarczek węgla, pestycydy. Przykładami preparatów dostępnych bez recepty jest: Sylimalor oraz Lagosa,
  • Karczoch zwyczajny. Zawiera flawonoidy (luteolin, apigenin), cukier-inulinę, białka, tłuszcze i witaminę C. Ze względu na inulinę może być stosowany przez cukrzyków. Posiada właściwości hepatoprotekcyjne, przeciwdrobnoustrojowe oraz redukujące poziom cholesterolu. Działa przeciwutleniająco. Wykorzystywany jest w leczeniu i długotrwałej profilaktyce przy podwyższonym poziomie cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Hamuje rozwój miażdżycy zmniejsza stężenie cholesterolu nawet u pacjentów opornych na klofibrat. Przeciwdziała stłuszczeniu wątroby po częściowej hepatektomii. Zwiększa spontaniczną diurezę u pacjentów opornych na furosemid i kwas etakrynowy. Preparaty na bazie karczocha to: Cynarex, Verdin Complexx, Sok z liści karczocha (Alter Medica),
  • Źródło białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych, fosfolipidów, flawonoidów, lecytyny, fitoestrogenów, witamin z grupy B, potasu, żelaza, magnezu, fosforu i wapnia. Dostarczone do ustroju wbudowują się w błony komórkowe i cytoplazmatyczne hepatocytów uszkodzonych przez czynniki hepatotoksyczne przywracając ich prawidłowe funkcjonowanie. Obniża stężenie cholesterolu. Jest pomocna w walce z kamieniami żółciowymi. Redukuje stężenie trójglicerydów we krwi poprzez dużą zawartość błonnika pokarmowego obniża stężenie cukru we krwi. Usuwa zaparcia i ułatwia wypróżnienie. Niestety jest nieskuteczna w przypadku nieodwracalnych zmian w wątrobie (marskość, wirusowe zapalenie wątroby). Przykładami preparatów może być: Esseliv, Essentiale Forte,
  • Korzeń Kudzu. Izoflawony (pueraryna) zawarte w kudzu wpływają na metabolizm alkoholu w hepatocytach przez hamowanie aktywności enzymów rozkładających etanol do aldehydu octowego, a następnie do kwasu octowego. Skutkuje to ograniczeniem objawów zatrucia alkoholem tzw. kaca. 

Wątroba: leki stosowane w uszkodzeniach komórek:

  • Tymonacyk; preparaty: Heparegen. Kwas tiazolidynokarboksylowy w komórkach wątroby jest metabolizowany do cysteiny, dzięki której chroni miąższ wątrobowy przed uszkadzającym działaniem toksyn bakteryjnych, wirusowych oraz etanolu, pochodnych benzenu i metali ciężkich. Działa także żółciopędnie oraz zmniejsza stężenie lipidów w osoczu. Głównym wskazaniem stosowanie tego leku są choroby wątroby o różnej etiologii, jak również toksyczne uszkodzenie wątroby spowodowane alkoholem, lekami lub substancjami chemicznymi,
  • Ornityna; preparaty: Hepa-Merz, Hepatil. Aminokwas biorący pośrednio udział w cyklu syntezy mocznika z amoniaku w wątrobie. Przyspiesza procesy odtruwania w komórkach wątroby i mózgu, dzięki zwiększonej eliminacji amoniaku.

Pomimo znacznej liczby preparatów leczniczych wspomagających prace wątroby, mają one ograniczony zasięg działania. Warto zadbać o codzienne nawyki chroniące nas przed uszkodzeniem komórek wątroby.  Jeśli tylko pojawiają się pierwsze symptomy choroby należy skonsultować się z lekarzem, w celu otrzymania skierowania na odpowiednie badania.

Piśmiennictwo:

  1. Lamer-Zarawska, B. Kowal-Gierczak, J. Niedworok, Fitoterapia i leki roślinne,
  2. Ożarowski, Ziołolecznictwo – Poradnik dla lekarzy, PZWL,
  3. Matławska, Farmakognozja, UM Poznań.

Udostępnij ten artykuł

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on google
Google+
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Czekaj! Mamy dla Ciebie kupon rabatowy o wartości 5%!

TELEMEDYK2021

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Musisz zaakceptować by korzystać z serwisu