Suchoty – czy gruźlica wciąż jest groźna? - Telemedyk.online
A-  A  A+    
0 +
Telekonsultacji Lekarskich
0 +
Telekonsultacji dziennie
0 minut
Średni czas oczekiwania
0 %
Zadowolonych z wizyty Pacjentów

Suchoty – czy gruźlica wciąż jest groźna?

Gruźlica kojarzy się z kaszlem i wysoką śmiertelnością w minionych wiekach. Rzeczywiście po II wojnie światowej gruźlica była jedną z wiodących przyczyn zgonów w Polsce. Czy ta choroba wciąż stanowi zagrożenie i jak można jej zapobiec? Odpowiedzi na te pytania udzielam w niniejszym artykule.

Kobieta ubrana w szary sweter i szalik kaszla

Gruźlica w Polsce i na świecie

Gruźlica jest chorobą bakteryjną, wywołaną przez prątki gruźlicy. Najczęściej zagnieżdża się w płucach, chociaż wtórnie bakterie mogą zasiedlić niemal każdy rejon ciała, nawet kości czy mózg. Najczęstszymi powikłaniami są nieodwracalne zmiany w płucach oraz opłucnej (błonie, w której niejako są zamknięte płuca).

Mimo poważnych skutków zakażenia, gruźlica w krajach zachodnich nie stanowi już bardzo powszechnego problemu. W Polsce gruźlica jest nieznacznie częstsza niż średnio w Unii Europejskiej, jednakże rzadziej odnotowywane są przypadki gruźlicy lekoopornej. Trend w Polsce oraz na świecie jest spadkowy – można liczyć, że w najbliższej przyszłości dojdzie do dalszych postępów w walce z gruźlicą.

Kogo dotyczy problem?

W związku z obowiązkowym programem szczepień ochronnych problem gruźlicy dotyczy dosyć wąskiej grupy ludzi. Choroba dotyczy najczęściej:

  • Dorosłych (ponad 45 lat)
  • Mężczyzn (na gruźlicę umiera 3 razy więcej mężczyzn niż kobiet)
  • Zakażonych wirusem HIV
  • Alkoholików, narkomanów

Na zakażenie narażeni są wszyscy mający kontakt z chorym prątkującym, chorującym na gruźlicę (jest to taki chory, który podczas np. kaszlu czy kichania wydziela chorobotwórcze bakterie – prątki gruźlicy wraz z kropelkami śliny. Program leczenia gruźlicy obejmuje profilaktykę „osób z kontaktu” w postaci diagnostyki a czasem profilaktycznej antybiotykoterapii.

Objawy oraz diagnostyka

Pierwszymi objawami gruźlicy jest długotrwały kaszel. Występuje odpluwanie wydzieliny ropnej oraz krwioplucie. W zaawansowanej formie choroby dochodzi do niewydolności płucnej. Gdy dochodzi do rozsiania prątków w organizmie, najczęściej wiele miesięcy od pierwotnego zakażenia, dochodzi do powstania objawów z narządów objętych stanem chorobowym.

Wykrycie gruźlicy związane jest z wykonaniem testów medycznych. Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest wykonanie zdjęcia RTG klatki piersiowej. Zmiany w obrębie płuc mogą wskazywać na gruźlicę nawet w przypadku przypadkowego wykrycia nieprawidłowości.

Potwierdzenie choroby uzyskiwane jest dzięki hodowli bakterii z plwociny bądź wydzieliny płucnej. Niewątpliwy udział w diagnostyce mają również badania takie jak: test tuberkulinowy i test IGRA.

Leczenie gruźlicy

Leczenie gruźlicy jest długie i wymaga systematyczności. Lecenie schematami antybiotyków trwa od 6 do 12 miesięcy, w zależności od postępu choroby lub wykrycia szczepów lekoopornych.

Najczęściej stosowanymi antybiotykami są: ryfampicyna, izoniazyd, pyrazynamid oraz etambutol.

Oprócz antybiotyków używa się leków pomocniczych np. sterydy (glikokortykosteroidy), które m.in. hamują odpowiedź immunologiczną organizmu i tym samym działają przeciwzapalnie.

Gruźlica nie jest bardzo powszechna, aby tak pozostało należy podejmować działania prewencyjne. Stosowanie szczepień ochronnych, szybka diagnostyka w przypadku objawów (szczególnie krwioplucia), leczenie chorób związanych z utratą odporności (AIDS) oraz walka z nałogiem alkoholowym to podstawowe sposoby walki z gruźlicą. W Polsce stosowana jest szczepionka „BCG-10” (Bacillus Calmette-Guérin – nazwa pochodzi od nazwisk, należących do francuskiego lekarza i bakteriologa), nota bene produkowana w Lublinie, stosowana już od kilkudziesięciu lat. Aktualnie szczepieniu podlegają noworodki w pierwszej dobie życia, tak więc szczepionka podawana jest niedługo po narodzinach każdego dziecka. Od roku 2006 podaje się tylko jedną dawkę tej szczepionki, z uwagi fakt, iż nie wykazano działania ochronnego p/gruźlicy po podaniu kolejnych dawek „przypominających” – tzw. rewakcynacji. Co ciekawe, ta stara – bo już prawie 100-letnia, opracowana we Francji szczepionka wykazuje plejotropowy efekt, polegający na immunostymulacji układu odpornościowego i tym samym zwiększeniu odporności człowieka na działanie wielu potencjalnie chorobotwórczych patogenów, m.in. koronawirusów i innych wirusów. Obecnie prowadzone są badania w wielu ośrodkach naukowych na całym świecie, które mają wykazać m.in. wpływ szczepionki BCG-10 na lżejszy przebieg infekcji wywołanej przez COVID-19 – takie badania prowadzone są na przykład w Australii. Wyniki badań mają zostać podane do wiadomości publicznej w 4. kwartale 2020 roku. Do badań w Australii wykorzystuje się szczepionkę, którą produkuje się w Polsce (brazylijski szczep Moreau – uznawany za jeden z najbezpieczniejszych szczepów stosowanych w produkcji szczepionki przeciwko gruźlicy – badania kohortowe z Australii 2020r).

W przypadku podejrzenia gruźlicy lub kontaktu z chorym na gruźlicę, należy szukać pomocy lekarskiej. Trafna diagnoza oraz prewencyjna diagnostyka choroby, w przypadku kontaktu z chorym, pozwala na skuteczne leczenie lub wykluczenie potencjalnie groźnego problemu zdrowotnego.

Udostępnij ten artykuł

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email

Ta strona korzysta z ciasteczek aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Musisz zaakceptować by korzystać z serwisu